NAMAZDA MEKRUH OLAN ŞEYLER

1 – Soru: Namaz dışında parmak çıtlatmakta mekruhluk var mıdır?

Cevap: Bunda bir kerahet yoktur. Namaz içinde mekruh olduğunun ifadesi, namazı bozacak “amel-i kesir” olma tehlikesi veya namazın sevabını azaltan bir iş olmasından ileri gelmektedir.

2 – Soru: Ezan okunduğu sırada camide bulunan kimse, ezanın okunmasından sonra o vaktin namazını tek başına kılsa ve camiden çıkmış olsa namazı mekruh olur mu?

Cevap: Halkın davetine icabet etmiş olması bakımından camiden çıkması mekruh olmazsa da, cemaati terk etme kerahetinde bulunmuş olur.

3 – Soru: Namazda gözleri yummanın keraheti neden ileri gelmektedir?

Cevap: Namazda, namaz kılanın nereye bakacağı belirtilmiş bulunmaktadır. Mesela kıyam halinde secde mahalline bakacağı ve bunun mendub olduğu açıklanmıştır. Gözler yumulunca bu mendub ihmal edilmiş olacağından, kerahet-i tenzihiyye ile mekruh olmaktadır.

4 – Soru: Namazın mekruhları arasında “Siyab-i bizle” tabiri geçmektedir. Bu nasıl bir elbise olmaktadır ki, bununla namaz kılmak mekruh bulunmaktadır?

Cevap: Kirden ve pastan sakınılmayan elbise demektir. Cenab-ı Hakk’ın mukaddes huzuruna böyle bir elbise ile durmakta kerahet vardır. Hazret-i Ömer (ra) böyle bir elbise ile namaz kılmakta bulunan bir şahsı görmüş ve kendisine hitaben: “Seni halktan bazı kimselerin huzuruna göndersem bu elbise ile gider misin, bana haber ver?” demiş. O şahıs, “Hayır” deyince, “Cenab-ı Hak, kendisi için ziynetlenmeye daha fazla hak sahibidir” demiştir.

5 – Soru: Namazda göğsünü çevirmeksizin, bazı kimseler başını çevirerek bakıyorlar. Bu bir alışkanlık mıdır, yoksa aldırmazlık mıdır? Bunda dinen bir zarar var mıdır?

Cevap: Namazda sadece boynunu döndürerek etrafa bakmak mekruhtur. Şayet göğsünü kıbleden döndürecek olursa namazı fasid olur.

6 – Soru: Tesbih namazı kılarken, okunacak tesbihatın adedini şaşırmamak için parmaklar ile sayabilir miyiz?

Cevap: Parmaklarını yummak suretiyle olan sayı tesbiti mekruh görülmektedir. Fakat parmakların uçlarını basmak suretiyle, okunan tesbihatın sayısını kalben saymakta bir kerahet görülmemiştir. “Parmakla” kaydı ağızla saymaktan ihtirazdır. Zira ağız ile saymanın namazı bozacağı izaha hacet bırakmayacak kadar açıktır.

7 – Soru: Canlı bir hayvan resmi bulunan elbise üzerimizde iken namaz kılmakta bir mahzur var mıdır?

Cevap: Böyle bir elbiseyi giymek namaz haricinde de mekruhtur. Bununla namaz kılmak da mekruhtur.

8 – Soru: Namaz kılanın önünde mum, kandil ve elektrik gibi bir şey bulunmasında kerahet var mıdır?

Cevap: Kerahet ateş bulunmasındadır. Ateş, ısınma ve pişirme işinde kullanılan şeydir. Geçmiş ümmetlerden ateşe tapanlar olduğu için bunda kerahet vardır. Mum ve lamba gibi şeyler ısıtma ve aydınlatma işinde kullanıldıkları için bunlarda kerahet yoktur. Her ne kadar mum ve elektrik gibi şeylerin de kendine has bir sıcaklığı varsa da bunların kullanılmasındaki maksat, aydınlanma düşüncesidir.

9 – Soru: Birinci ve üçüncü re’katlarda, ikinci secdeyi tamamladıktan sonra kalkarken önce oturuş şekline gelip sonra ayağa kalkmak şeklini uygulayanlara rastlıyoruz. Bunda bir mahzur var mıdır?

Cevap: Bu, Şafii mezhebinde sünnet ise de Hanefi mezhebinde mekruhtur.

10 – Feyziye Fetvalarından: “İmam ve müezzini bulunan mahalle mescidinde, vaktin namazı kılındıktan sonra, ezan ve ikaametle tekrar cemaat mekruhtur” (H.Ec. e. 1/12) 

Açıklama: Fetvada belirtilen kerahet hükmü, ikinci defa cemaatle namaz kılınmasında değil, ezan ve ikaametin tekrarlanmasındadır. Ezan ve ikaamete ihtiyaç duyulmadan ve mihraptan gayri bir yerde ikinci veya üçüncü defa cemaat şeklinde kerahet yoktur.

11 – Ali Efendi Fetvalarından: İpek elbise ile kılınan namaz, bozulmasa da mekruhtur” (H.Ec. 1/8)

Açıklama: Erkeklere ipek elbise giymek haramdır. Böyle bir elbise, kılınan namazı bozmasa da kerahet vardır. Kerahette keramet olmayacağını düşünüp, sünnete aykırı bir kisveye özenmemelidir.

Mehmed Emre