Mezheb
Mezheb, büyük din müctehidlerinin edille-i ser’iyye’den çikardiklari mes’eleler ve hükümler toplulugudur.
Mezheb iki kisimdir:
1. I’tikadda mezhep,
2. Amelde mezhep.
I’tikadda hak mezheb, Ehl-i sünnet ve Cemâat mezhebi’dir. Bu da Peygamber Efendimizin ve Ashâbinin i’tikad (inanç) ve ameli üzere olanlarin mezhebidir.
Ehl-i sünnet ve cemâat mezhebinin i’tikatta imamlari:
1. Imam Ebû Mansûr Mâtüridî
2. Imam Ebü’l Hasen Es’ârî.
Biz Müslüman Türkler’in umûmiyetle I’tikatta imami, Imam Ebû Mansûr Mâturidî hazretleridir.
Imam Ebû Mansûr Muhammed Mâturidî, hicrî 280 (M.894) tarihinde Türkistan’da, Semerkant sehrinin Mâturid köyünde dogmus ve 333 (M.945) tarihinde Semerkant’ta vefat etmistir.
Imam Es’arî hazretleri H. 260 (M.873) tarihinde Basra’da dogmus, 324 (M.936) da Bagdat’ta vefat etmistir.
Hasan Arikan
————————————
———————————–
Amelde Hak Mezhebler
Ehl-i Sünnet ve Cemaat’in amelde mezhebi dörttür:
1. Hanefî Mezhebi: Imami, Imâm-i Â’zam Ebû Hanife’dir. Adi Nu’man, babasinin adi Sâbit’tir. Hicrî 80 (M.699) tarihinde Kûfe’de dogmus, 150 (M.767) tarihinde Bagdat’ta vefat etmistir.
2. Mâlikî Mezhebi: Imami, Imam Malikü’bnü Enes’dir. Hicrî 93 (M.711) tarihinde Medîne-i Münevvere’de dogmus ve 179 (M.795) tarihinde yine Medîne-i Münevvere’de vefat etmistir.
3. Sâfiî Mezhebi: Imami, Imam Muhammedü’bnü Idrîs-i Sâfiî’dir. Hicri 150 (M.767) tarihinde Gazze’de dogmus, hicri 204 (M.819) tarihinde Misir’da vefat etmistir.
4. Hanbelî Mezhebi: Imami, Imam Ahmedü’bnü Hanbel’dir. Hicri 164 tarihinde Bagdat’ta dogmus, hicri 240 (M.780-855) tarihinde yine Bagdat’ta vefat etmistir.*
Amelde birer hak mezhep olan yukarida zikrettigimiz bu mübârek imamlarin mezhepleri, Kitap, Sünnet, Icmâ-i ümmet ve Kiyas-i Fukahâ üzerine kurulmustur.
* Peygamberimiz hayatta iken müslümanlar her türlü meselelerini Efendimizden, ondan sonra ise Sahâbe-i Kirâmin büyüklerinden sorup ögreniyorlardi. Mezheb Imamlari diye bilinen bu mübârek zatlar dînî meseleler iSahâbe-i Kirâmdan ögrenmisler ve bunlari bir araya toplamislardir. Âyet, hadis ve sahâbede bulunmayan hususlarda da kendi görüslerini yani ictihadlarini bildirmisler, böylece mezhebler meydana gelmistir.
Hasan Arikan










