BANYO ve TUVALET ÂDABI

 

 

1 – Soru: Hamama gitmek caiz midir? Åžayet buna müsaade varsa dayandığı ÅŸartlar nelerdir? Bu hususta erkek ile kadın arasında bir fark var mıdır?

Cevap: Bir kimse, başka bir şahsın bulunduğu hamama girebilmesi için, altını göstermeyecek kalınlıkta bir peştemal ile, göbekten diz kapağının altına kadar olan kısmı örtmesi gerekir.

  Peygamber (sav) bir Hadis-i Åžeriflerinde şöyle buyurmaktadır: “Kim Allah’a (cc) ve ahiret gününe iman ederse peÅŸtemalsız olarak hamama girmesin.” Dikkat edilirse, verilen bir müsaade, peÅŸtemale sarınılmış olarak girme ÅŸartına baÄŸlanmıştır. Hadisin baÅŸlangıcında, Allah’a (cc) ve ahirete iman eden kimsenin bu yolda hareket etmesi gerektiÄŸine iÅŸaret olunmaktadır. Bu mevzua açıklık getiren Hadis-i Åžeriflerde, “ancak peÅŸtemal ile” kayd-ı ihtirazisi, geliÅŸi güzel hamama girme serbestliÄŸim ortadan kaldırmaktadır.

  Hamama girecek kimse, bu hususa riayet etmekle beraber, hamamda bulunan diğer kimselerin de buna riayet edip etmediklerini dikkate alacaktır. Şayet onlar, açık-saçık bir halde bulunuyorlarsa ve söylendiği zaman söz kabul etmeyecek takımdan kimseler ise, onların bulundukları umumi yerde değil, hususi banyo kiralayıp orada yıkanması gerekecektir.

  Kadınların hamama gitmesine gelince; Peygamber Efendimiz’in (sav) bir Hadis-i Åžerifleri bu hususa açıklık getirmektedir. Şöyle ki: “Sizin için Acem diyarı feth olunacaktır. Orada, hamam denilen binalar göreceksiniz. Erkekler oraya peÅŸtemal ile (örtünerek) girsinler. Hasta ve lohusa kadınlardan baÅŸkasını oraya girmekten men ediniz.” Hadis-i Åžerifte gösterilen bir mazeret olmadıkça kadının hamama gitmesine müsaade edilmemiÅŸtir.

  Resul-i Ekrem (sav) Efendimiz baÅŸka bir Hadis-i Åžeriflerinde şöyle buyurmaktadırlar: “Kim Allah’a (cc) ve ahiret gününe iman ederse, peÅŸtemalsız olarak hamama girmesin. Kim Allah’a ve ahiret gününe inanırsa karısını hamama sokmasın.” Muterem Peygamber Efendimiz’in (sav) Allah’a (cc) ve ahiret gününe inanma ÅŸartına baÄŸlayarak getirdiÄŸi bu engellemeyi, diÄŸer bir Hadis-i Åžerif teÅŸrih etmektedir: “Yapıların ÅŸerlisi hamamdır. Orada sesler yükseltilir, avret (olan mahal)ler açılır. Kim oraya girerse, ancak örtünmüş olarak girsin.”

Dinimizin kabul ettiği bir mazereti bulunan kadın, hamamın herkese açık bulunan yerinde değil de hususi olarak tuttuğu bir banyoda yıkanmalıdır. Böylelikle, kimse onun avret mahallini görmemiş, kendisi de başkasının avret mahalline bakmamış olur. Bu imkana sahip olmayan kadının, evinde yıkanması en doğru yoldur.

  Müslüman bir kadının, avret sayılan uzuvlarını, gayrimüslim kadınların önünde açması helal deÄŸildir. Zira Cenab-ı Hak (cc), bir Ayet-i Kerimede, “kendi kadınları” buyurmaktadır. Bundan maksadın Müslüman kadınlar olduÄŸu tefsirlerde açıklanmaktadır. Hazret-i Ömer (ra) Efendimiz, “Allah’a (cc) ve ahiret gününe inanan bir kadının, Allah’a (cc) eÅŸ tutan bir kadının yanında başörtüsünü açması helal deÄŸildir” buyurmuÅŸtur. Hak ile batılı, keskin çizgilerle ve kesin ifade ile ayıran Hazret-i Faruk, başörtüsünü açmaya müsaade etmemiÅŸtir. Zamanımızın kadını, çıplaklık yarışında üzerinden atmadık çok az ÅŸey bırakmış ve açık bıraktığı yerler, kapalı kısımlardan fazla bir duruma gelmiÅŸtir.

  Hazret-i Ömer (ra), Ebu Ubeyde bin Cerrah’a (ra) yazmış olduÄŸu bir emirnamede şöyle talimat vermiÅŸtir: “Bana (şöyle bir haber) ulaÅŸtı: Gayrimüslim kadınlar, Müslüman kadınlarla birlikte hamama giriyorlarmış. Bu davranışa engel ol ve aralarına perde çek. Çünkü, soyunmuÅŸ bulunan Müslüman bir kadını, gayrimüslim bir kadının görmesi caiz deÄŸildir.” Ä°bni Abbas (ra) da şöyle buyurmaktadır: “Müslüman bir kadını, Yahudi ve Hıristiyan kadınların görmesi helal deÄŸildir. (Müslüman kadınların mahrem yerlerini) kocalarına anlatmamaları için (bu yasaklanmış)tır.

  Fazilet sahibi Müslüman bir kadının, fahişe bir kadının bulunduğu yerde de aynı dikkati göstermesi gerekir. Zira düşük ahlaklı bir kadın, kendisiyle zina eden erkeklere, bu kadının güzelliklerini vazfederek bir yuvanın yıkılmasına sebep olabilir.

  Ebu Ubeyde bin Cerrah (ra) şöyle demiÅŸtir: “Yüzünü beyazlaÅŸtırmaktan baÅŸka bir dileÄŸi olmaksızın, özürsüz olarak hamama giren herhangi bir kadının, yüzlerin aÄŸardığı günde yüzünü Allah karartacaktır.” Bir ÅŸairimiz ne güzel ifade etmiÅŸ:

  Tinetin napak iken, girme çık germabe’den

  Evvela tathir-i kalp et, sonra tathir-i beden

2 – Soru: Erkekler veya kadınlar hamama girdikleri vakit avret mahallerini açabilirler mi?

Cevap: Açamazlar. Banyo yapılan yer, 5 arşın kare veya daha fazla olursa avret mahallerini kapalı bulundurmak şarttır.

3 – Soru: Kıbleye karşı küçük veya büyük abdest bozmanın hatalı olup olmadığını açıklayınız?

Cevap: Elbette hatalıdır ve bunu sormak bile zaittir. Harama yakın bir mekruhtur.

4 – Soru: DikilmiÅŸ halde iken bevil yapmak, acele bir iÅŸ bulunması halinde caiz olur mu?

Cevap: Ä°ÅŸin ve çiÅŸin acele olması, ÅŸer’i hükümleri ihmale delil ve müsaade olarak alınamaz. Ayağında sakatlığı bulunmayan bir kimsenin dikildiÄŸi yerden abdest bozması caiz görülemez.

5 – Soru: 500 liralıkların üzerindeki resimde Ayet-i Kerime göze çarpmaktadır. Buna göre ayete yapılması gereken hürmet yapılmamakta ve tuvalet dahil meÅŸru olmayan yerlerde kullanılmaktadır. Bu sebeple bazen mecbur kaldığım ve belden aÅŸağıya koyduÄŸum veya bu para üzerimde iken tuvalete girdiÄŸim oluyor. Bunun bir mahzuru var mı, ne yapmamız gerekir? 

Cevap: 500 TL’nin üzerinde bulunan ayet sebebiyle, onunla helaya girmemeli ve abdestsiz el sürülmemelidir.

6 – Soru: Tuvalete tükürmek nasıl bir harekettir?

Cevap: Bu davranış, doğru görülmeyen bir harekettir. Tükrüğün içinde ekmek kınntısı ve yemek artığı bulunabileceğinden bundan sakınmalıdır.

7 – Behce Fetvalarından: “Helada abdest alana tesbihatı (ve duaları) terk etmek gerekir” (H.Ec. 1/5)

Açıklama: Zaruret halinde helada abdest alınabilir. Tren yolculuğunda olduğu gibi. Ancak, helanın kirli bir yer olması sebebiyle abdestle ilgili duaları okumamak icap eder.

8 – Soru: Erkek ve kadın, kimsenin bulunmadığı bir yerde yıkanırken tamamen çıplak olarak bulunabilir mi?

Cevap: Meleklerden haya edip böyle yakışıksız bir duruma düşmemelidir.

9 – Soru: Tuvaletin içinde veya çok yakınında Allah’ın (cc) ismi söylenir mi? Bu hususu açıklarsanız memnun kalırım?

Cevap: Tuvaletin ancak dış kısmında Cenab-ı Hakk’ın adını anmakta bir mahzur yoktur. Fakat helanın içinde Allah’ın(cc) adını anmak doÄŸru deÄŸildir. Mahallin pisliÄŸi itibariyle Rabbimizin mübarek isminin orada anılması doÄŸru görülmemektedir.

Mehmed Emre