ADAK KURBANI

 

1 – Abdürrahim Fetvalarından: “Zeyd, adak olarak kestiÄŸi kurbanın etinden nafakası kendisinin üzerine lazım gelen kimselere yedirse helal olmaz” (H.Ec. 2/161)

Açıklama: Kesilen adağın etinden kişinin evlat ve torunları ile baba, ana, dede ve nine gibi, nafakası kendi üzerine lazım gelen insanlar ve karısı yiyemezler. Bundan istifade, tamamen sayılan kimselerin dışında kalan fakir Müslümanların hakkı olmaktadır. Eğer bu hükmü bilmeyerek veya ihmal ederek yedirmiş olsa, bedelini fakirlere tasadduk etmesi gerekir.

2 – Soru: Bir ÅŸarta baÄŸlanmış olan adak, o ÅŸart yerine gelmeden yapılabilir mi? Bir misal ile bunu açıklayayım: Falan iÅŸim olursa üç gün oruç tutayım dese, o iÅŸi hasıl olmadan bu oruçları tutabilir mi?

Cevap: O iş meydana gelmeden tutulacak oruçla, adak yerine gelmiş olmaz. Adağı bağlamış olduğu şartın yerine gelmesini beklemelidir.

3 – Soru: Bu civarda “adak kurbanlarından sadece adak yapan yiyemez” deniliyor. Bu konuda bilgi verir misiniz?

Cevap: Nezir (adak) olarak kesilen kurbandan adayan yiyemediği gibi, anne ve babası, nine ve dedesi, evlat ve torunu ve karısı da yiyemez.

4 – Soru: Bazı kimseler, gerek daÄŸlardaki “türbe” dedikleri taÅŸ yığınlarına, gerekse büyük zatların kabrine ziyarete giderler. Adak olarak horoz keserler, çaput baÄŸlarlar, çocuÄŸu olmayanlar çocuk isterler ve hastalıklarına ÅŸifa isterler. Bu hususun dinimizdeki yeri nedir? 

Cevap: Bu gibi adetlerin dinimizle bir ilgisi yoktur. Kabir ziyareti, ölüye selam verip onun ruhuna bağışlanmak üzere Kur’an-ı Kerim okumaktan ibarettir. Ölen bir kimseye adak yapmak yoktur. Adaklar Allah (cc) namına adanır ve yerine getirilir. Nezredilen ÅŸeyin ibadetler arasında bir benzeri bulunmalıdır. Tavuk ve horoz kurban etmek, Mecusilerin adeti olup, Ä°slamiyette yasaklanmıştır. (Büyük Ä°slam Ä°lmihali, yedinci kitap, madde: 3)

5 – Soru: Bir sığır, bir kiÅŸiden yedi kiÅŸiye kadar kurban ediliyor. Yedi kiÅŸiden altısı kurban niyetiyle kesmek istiyor. Bir kiÅŸi de nezir kurbanı olarak ortak olmak arzusunda bulunuyor. Bu kiÅŸi, altı ÅŸahısla birlikte ortak olup da o sığırı kesebilir mi? Keserse diÄŸerlerinin kurbanı sahih olur mu?

Cevap: Evet, kesebilir. Zira bunların hepsi ibadet hususunda müşterek bulunmaktadır. Çünkü altısı “Udhiyye” kurbanı, biri de “Nezir” kurbanı kesmekte müşterektirler. Ancak, et elde etmek için ortak olmak caiz olmaz.

6 – Soru: Bir ÅŸahıs, “Falan kimse benim evime gelirse bir koyun keseyim” dese bu bir adak olur mu?

Cevap: Olmaz. Zira adak olması için “Allah (cc) rızası için” veya “Kurban” tabirlerini kullanmış olmalıdır. Sorunuzda bu ifadelerden hiçbiri bulunmadığından bu söz bir nezir deÄŸildir.

7 – Soru: Bir kimse, “Herhangi bir iÅŸim olursa, bir koç kurban edeyim” veya “Bir deve kurban edeyim” diyor. Bu kiÅŸinin kurbanı yalnız Kurban Bayramı günlerinde mi kesmesi gerekir? Yoksa diÄŸer günlerde de kesebilir mi? Bu adak kurban mı olur, yoksa vacib olan kurban mı olur? 

Cevap: Bu bir adak kurbanı olup bayram günü ile bir ilgisi yoktur. Vaktini belirtmemiş ise dilediği zaman kesmesi caizdir.

8 – Soru: Bir adam şöyle nezretmiÅŸ: “Allah (cc) bana mal verir ise her sene vacib olan kurbandan baÅŸka bir kurban keseceÄŸim.” O kimse bu mal ile bir vasıta almış. Bu adam her sene kurban kesecek mi?

Cevap: Evet, kesmesi gerekir.

9 – Soru: Yeni ev yaptıracak bir kimse (temelin atıldığı sırada) kurban kesiyor. Acaba bunun etinden yiyebilir mi? Bir de ufak bir kaza geçiriyor, bundan zararsızca kurtulduÄŸu için kurban kesiyor. Bunların kesilmesinden önce nezir (adak) yapılmış deÄŸil. Bu hususta bizleri aydınlatır mısınız? 

Cevap: Evet, bahsi geçen kurbanların etinden kesen şahıs da yiyebilir.

10 – Soru: Nezir kurbanı hakkında kadın da erkek gibi midir? Yani kadının kestiÄŸi adak kurbanının etinden çocukları, ebeveyni ve kocası yiyebilir mi?

Cevap: Nezri yapan, anne ve babası, dede ve nineleri, evlat ve torunları, karı ve koca o adaktan yiyemezler. Kadınla erkek arasında adak hususunda bir fark yoktur.

Mehmed Emre